Nieuwsbrief mei 2008

MKB-voorzitter Loek Hermans wil verzuimuren inhalen

16 mei 2008

MKB-Nederland voorzitter Loek Hermans vindt dat verzuimende werknemers de verloren gegane uren moeten inhalen.

Hermans denkt dat de arbeidsverhoudingen in Nederland grondig moeten en zullen veranderen. "U denkt toch niet dat een ondernemer betaalt als de afspraak niet wordt nagekomen? Waarom dan wel bij een werknemer? Als werkgever en werknemer een arbeidscontract van 1800 uur per jaar afspreken en iemand komt maar 1600 uur, dan is het toch niet meer dan logisch dat die uren worden ingehaald?"

Ook wil Hermans dat de premie voor de zorgverzekering net als de pensioenpremie onderdeel wordt van onderhandelingen over secundaire arbeidsvoorwaarden. Hermans pleitte al eerder voor de invoering van het risque social, risque professionel principe waarin de werknemer die risicovol leeft, verantwoordelijk is voor verzuim dat daaruit voortvloeit. Hij zegt dit in een interview dat zal verschijnen in Arbo 6, dat verschijnt in juni.

RSI over hoogtepunt heen

RSI is bij lange na niet meer beroepsziekte nummer één in Nederland. Uit cijfers van het Centrum voor Verzekeringsstatistiek (CVS) blijkt dat van alle beroepsziektenmeldingen er vorig jaar ‘maar’ vijf procent over RSI gingen, terwijl dat in 2003 nog dertig procent was. Dat meldt de nieuwste Verzekerd!, die op 16 mei is verschenen.

Tien jaar geleden leek het bijna een hype. Veel mensen klaagden in toenemende mate over een ‘muisarm’ en over nek-, rug- en schouderklachten, die allemaal onder de noemer RSI (repetitive strain injury) kunnen worden geschaard. Het aantal RSI-klachten nam in korte tijd dan ook schrikbarend snel toe. Het topjaar vormde 2003, toen verzekeraars RSI-claims binnenkregen van werkgevers via de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (de werkgeversaansprakelijkheid is op deze verzekering gedekt). De claims betreffen gevallen waarbij de schade is geconstateerd en de causaliteit tussen werk en RSI is vastgesteld. In dat topjaar vormde RSI dertig procent van het totale aantal meldingen.

Na 2003 trad een kentering op. De jongste CVS-cijfers laten zien dat RSI weer op het niveau van tien jaar geleden zit: RSI neemt in 2007 vijf procent van het totale aantal meldingen in. Volgens Mesina is dat niet zo gek: werkgevers, maar ook arbodiensten en verzekeraars hebben de afgelopen jaren flink werk gemaakt van voorlichting en preventieve maatregelen. “Veel mensen weten dat een goede zithouding en de juiste afstand tot het scherm belangrijk zijn en dat je niet te lang achter elkaar in dezelfde houding moet zitten.”

De daling die het CVS signaleert, komt overeen met de cijfers die door arbodiensten en bedrijfsartsen aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) worden aangeleverd, hoewel de daling daar al sinds 2000 is te zien. Het NCvB registreerde in 2000 3.011 meldingen. In 2006 was dat nog maar een derde van dat getal: 1.185.

Opvallend in de CVS-cijfers tot slot is dat niet alleen het aantal RSI-meldingen daalt, maar ook het totaal aantal beroepsziektenmeldingen. In 2003 werden nog ruim 960 beroepsziektenclaims via de aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven ingediend; in 2007 waren dat er 600. Van het totaal aantal claims komen de meeste meldingen binnen over mesothelioom. In 2007 nam deze asbestziekte meer dan de helft van het totaal aantal beroepsziektenclaims in.

Nieuwsbericht - 16 mei 2008

Onder je niveau werken maakt dom

Mensen met een baan onder hun opleidingsniveau gaan op den duur slechter presteren. Hun denkvermogen past zich aan aan het niveau van hun werk. Andersom werkt het ook: mensen die ondergekwalificeerd zijn voor hun werk leveren betere cognitieve prestaties dan mensen met een baan op hun eigen opleidingsniveau. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Maastricht, gepubliceerd in het tijdschrift Oxford Economic Papers.

In de studie zijn bij 447 personen verschillende cognitieve functies gemeten: geheugen, verbaal vermogen, cognitieve flexibiliteit en snelheid van informatieverwerking. De meetresultaten ondersteunen de hypotheses van de onderzoekers.

Bij mensen waar het functieniveau lager was dan hun opleidingsniveau waren na zes jaar de cognitieve vermogens sterker afgenomen dan bij mensen met een passende baan (de 'use it or loose it' hypothese). Werken op een functieniveau dat hoger is dan het opleidingsniveau lijkt juist te beschermen tegen cognitieve aftakeling (de 'intellectual challenge' hypothese). De mate van mismatch is ook van belang: hoe groter het verschil tussen baanniveau en opleidingsniveau, des te sterker het effect.

De auteurs wijzen daarom op het belang van preventie van overkwalificatie. Mensen die te lang onder hun opleidingsniveau functioneren, zijn steeds minder in staat om alsnog op hun eigen niveau te presteren.

Bron: Universiteit Maastricht, 3 april 2008

Omzet Arbodiensten daalt opnieuw

In 2007 is de omzet van de gezamenlijke Arbodiensten wederom gedaald. Wel is de daling minder groot dan voorgaande jaren. Bedrijven hebben steeds meer oog voor de ‘gezonde werknemer’.

Dat blijkt uit de ArbodienstenMonitor 2008, een onderzoek onder 2000 werkgevers uitgevoerd door MarketConcern.

Zetten de arbodiensten in 2006 nog 781 miljoen euro om, in 2007 was dat gedaald tot 750 miljoen euro. Daarmee zijn de gevolgen van de privatisering in de arbomarkt nog steeds voelbaar. Op bedrijfsniveau betekenen de cijfers dat 62 procent van de bedrijven hun budget voor arbeidsomstandigheden stabiliseert, 17 procent van plan is om meer uit te geven, terwijl slechts 9 procent zegt het dit jaar verder te willen verlagen.

Toch is het bereik van arbodiensten met 92 procent hoger dan ooit. Reden voor de omzetdaling is het lagere ziekteverzuim. Vooral door preventie en vroege interventie zijn goede resultaten behaald. Volgens onderzoeker Dennis Willems is er wel een tendens te zien: 'Bedrijven krijgen steeds meer aandacht voor de gezonde werknemer. Door risicovermijding en gezondheidsprogramma's moet die gezond gehouden worden. Voorheen lag de nadruk op de verzuimende werknemer. De voelbare krapte op de arbeidsmarkt is daar zeker debet aan.'

Volgens Willems wordt er in het kader van preventie ook steeds meer geïnvesteerd in arbeidsomstandigheden. Zo heeft 52 procent van de bedrijven maatregelen genomen om de specifieke arbeidsrisico’s voor hun sector te voorkomen, zoals RSI, lawaai, stress en tillen. Uit het onderzoek blijkt verder dat het thema vergrijzing op de werkvloer  steeds duidelijker op de agenda staat. Zo zegt 40 procent van de werkgevers dat het werken met oudere werknemers inmiddels op de agenda staat en dat loopt op naar 70 procent bij grotere bedrijven.

‘Werken kon niet, biljarten wel’

MKB Nederland: na zes weken thuis geen salaris meer

Werkgevers zijn bang om personeel in dienst te nemen vanwege de financiële risico’s bij arbeidsongeschiktheid. Ze steunen de oproep van MKB-Nederland om een verzekering in het leven te roepen die de kosten eerlijker verdeelt tussen werkgever en werknemer.

Waarom zou ik loon moeten doorbetalen als een werknemer met skiën zijn benen breekt? Betalen voor iets waar je niets aan kunt doen en geen controle op hebt, is al jaren een probleem waar ondernemers mee te maken hebben. Zoals een kinderdagverblijf in Nijmegen waar een medewerkster door privéproblemen al bijna twee jaar ‘in de lappenmand’ zit en binnenkort de WIA ingaat. Of een andere werkneemster. Die is al een half jaar afwezig en de ingeschakelde maatschappelijk werkster adviseerde haar een tijd geen contact te hebben met haar werkgeefster. Die moet op haar beurt wel loon doorbetalen.

De directrice van het kinderdagverblijf begrijpt het niet meer. “Ik heb alles uit de kast gehaald om de werkneemster aan het werk te houden. Extra vrije dagen omdat ze aangaf meer tijd nodig te hebben voor herstel, meer loon toen ze financieel krap zat, noem maar op. Het helpt niets. Ik ben heel blij met al mijn werknemers, maar in dit geval houdt het toch een keer op”, uit ze haar verbazing.

Deze werkneemster is niet het enige ziekteverzuim waar de directrice mee te maken kreeg. Binnen anderhalf jaar waren drie medewerkers langer dan zes weken ziek. “In de maand februari 2008 had ik zelfs drie medewerkers die door privéproblemen langer dan zes weken afwezig waren. En op 1 maart van dit jaar kon ik van een andere collega haar ziekteverzuim inkorten nadat zij 26 weken niet op de werkvloer was geweest. We hebben het contract in onderling overleg ontbonden.”

Het voorbeeld van het kinderdagverblijf staat niet op zichzelf, ook andere ondernemers klagen over het doorbetalen van loon wanneer een werknemer ziek wordt door privéactiviteiten. Dat de eerste zes weken ziekteverzuim voor hun rekening komt, daar kunnen de meeste werkgevers mee leven. Duurt verzuim langer, dan kan het kostbaar worden, zeker voor ondernemingen met weinig werknemers. Niet alleen is in veel cao’s afgesproken 100 procent van het loon door te betalen, maar er moet ook extra personeel worden ingehuurd. Dubbele kosten dus.

Dergelijke klachten waren reden voor MKB-Nederland om een langlopende discussie aan te zwengelen. De werkgeversorganisatie vindt het onterecht om werkgevers ervoor op te laten draaien als een werknemer arbeidsongeschikt wordt doordat die onverantwoord sport, drugs gebruikt of op een andere manier ziek wordt buiten het werk om. De koepel wil de verantwoordelijkheid verdelen en heeft een lijst opgesteld met situaties waarin wordt aangegeven bij wie dan de verantwoordelijkheid voor ziekteverzuim ligt. Tevens stelt ze voor een verzekering in het leven te roepen tegen het risico van tijdelijke inkomensuitval als gevolg van dit verzuim.

Het onderwerp ligt gevoelig. De gevoeligheid blijkt uit het feit dat de ondernemers die hun probleem in dit artikel uiten anoniem willen blijven. Ze willen hun personeel niet onnodig tegen de haren in strijken. Over het algemeen zijn ze erg tevreden met hun werknemers, maar er zijn er altijd bij die toevallig steeds weer wat mankeren. Dat overkwam ook een transporteur uit West-Friesland. Een medewerker kwam na twee jaar ziekteverzuim in de WAO. De transporteur hoorde, naar eigen zeggen, van de huisarts noch van de arbodienst wat de medewerker mankeerde. Wel moest hij de werkplek in stand houden mocht de werknemer ooit terugkeren. Reïntegreren was moeilijk: de werkgever kon alleen chauffeurswerk bieden. Redenen van de ziektemelding, daar moet de werkgever nog steeds naar gissen. Het was in ieder geval niet gerelateerd aan het werk, is zijn overtuiging. “Je moet eerder denken aan weinig beweging en een leven lang bier. Werken kon niet, maar kaarten en biljarten ging prima.”